NE SAMELJIMO PROŠLOST
Projekat "Ne sameljimo prošlost" realizuje se uz finansijsku podršku The Headley Southeast Europe Cultural Heritage Fund, pod pokroviteljstvom organizacije Balkan Museum Network, a sprovodi se zajedno sa Centrom za održivi prostorni razvoj BalkanARHitrav. Projekat je usmeren na istraživanje, dokumentovanje i savremenu interpretaciju ugroženog ruralnog kulturnog nasleđa, sa fokusom na poslednju preostalu vodenicu u selu Senokos na Staroj planini.
U okviru projekta planiran je niz edukativnih, istraživačkih i terenskih aktivnosti koje povezuju teorijsko znanje i praktičan rad. U realizaciji projekta učestvuje oko 20 studenata različitih obrazovnih profila – arhitekture, arheologije, etnologije, građevinarstva, konzervacije, kao i oblasti vezanih za vizuelne medije i dokumentovanje. Ovakav interdisciplinarni sastav omogućava sagledavanje kulturnog nasleđa iz više uglova i razvoj sveobuhvatnog pristupa njegovoj zaštiti i prezentaciji.
Dosadašnje aktivnosti projekta obuhvatile su realizaciju edukativnog seminara na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Tokom seminara studenti su imali priliku da se upoznaju sa temom vodenica kao specifičnim vidom vernakularne arhitekture, njihovim istorijskim, tehnološkim i društvenim značajem, kao i sa savremenim metodama istraživanja i zaštite kulturnog nasleđa. Seminar je poslužio kao uvod u razumevanje konkretnog lokaliteta i kao priprema za narednu fazu rada na terenu.
Centralni deo projekta predstavlja planirani odlazak u selo Senokos, gde će studenti i stručnjaci zajednički raditi na dokumentovanju vodenice i njenog neposrednog okruženja. Terenske aktivnosti obuhvatiće arhitektonsko i arheološko dokumentovanje, izradu 3D modela objekta, rekognosciranje terena, mapiranje urušenih struktura i ostataka nekadašnjeg sistema vodenica, kao i prikupljanje podataka relevantnih za dalju zaštitu lokaliteta. Nakon terenskog rada, planirani su dalji koraci koji uključuju obradu i sistematizaciju prikupljene dokumentacije, izradu tehničkih i prezentacionih materijala, kao i javnu prezentaciju rezultata kroz izložbe, predavanja i druge vidove komunikacije sa stručnom i širom javnošću. Na taj način, projekat "Ne sameljimo prošlost" teži da doprinese ne samo očuvanju jednog ugroženog objekta, već i razvoju modela interdisciplinarne saradnje, edukacije i uključivanja mladih u aktivnu brigu o kulturnom nasleđu.
